Wprowadzenie / Dla kogo
Self-Assessment to roczne rozliczenie podatkowe w UK. Większość pracowników na PAYE (Pay As You Earn) NIE musi go składać — pracodawca odprowadza podatki za nich. Self-Assessment dotyczy:
- Samozatrudnionych (self-employed, sole trader)
- Wspólników w partnerships
- Osób z dochodami powyżej 100 000 £ rocznie
- Otrzymujących wynajem z nieruchomości (>1 000 £/rok)
- Dochody z giełdy, krypto, dywidendy powyżej allowance
- Osoby z dochodami zagranicznymi (np. z Polski)
- Wysokie dochody małżonka pobierającego Child Benefit
Rok podatkowy UK
Brytyjski rok podatkowy: 6 kwietnia roku N do 5 kwietnia roku N+1. (Inaczej niż w Polsce, gdzie rok = rok kalendarzowy.)
Terminy
- 5 października — termin rejestracji na Self-Assessment (jeśli to Twój pierwszy raz)
- 31 października — termin papierowego rozliczenia (rzadko używane)
- 31 stycznia — termin online rozliczenia + płatność podatku
- 31 lipca — drugi payment on account (zaliczka na następny rok)
Przekroczenie terminu: kara 100 £ automatycznie, plus odsetki, plus dodatkowe kary po 3 miesiącach.
Krok po kroku
Krok 1: Zarejestruj się na Self-Assessment
- Wejdź na gov.uk/register-for-self-assessment
- Wypełnij formularz (potrzebny NIN)
- Otrzymasz UTR (Unique Taxpayer Reference) — 10-cyfrowy numer, listownie w 2-4 tygodnie
- Otrzymasz Government Gateway ID do logowania online
Krok 2: Zbierz dokumenty
- P60 / P45 / P11D (od pracodawcy)
- Dokumentacja samozatrudnienia (faktury, wyciągi bankowe biznesowe, ewidencja kosztów)
- Wyciągi bankowe za rok podatkowy
- Dokumenty dochodów zagranicznych (z Polski: PIT-37 / PIT-36)
- Rachunki za działalność gospodarczą (paliwo, telefon, sprzęt, wynajem biura)
Krok 3: Złóż rozliczenie online
- Zaloguj się na gov.uk/log-in-file-self-assessment-tax-return
- Wypełnij sekcje:
- Dochody z zatrudnienia (employment)
- Dochody z samozatrudnienia (self-employment)
- Dochody zagraniczne (foreign income)
- Dochody z najmu (UK property)
- Dywidendy i odsetki
- Wpisz zwroty / ulgi (Personal Allowance, Marriage Allowance itd.)
- System obliczy podatek do zapłaty
- Zapłać kartą lub przelewem bankowym do 31 stycznia
Personal Allowance
W 2026 roku każdy ma 12 570 £ dochodu rocznie bez podatku. Stawki podatku ponad ten próg:
- 20% — 12 571 - 50 270 £
- 40% — 50 271 - 125 140 £
- 45% — powyżej 125 140 £
Plus National Insurance (12% dla pracowników; klasy 2 i 4 dla samozatrudnionych).
Self-employed: koszty deductible
- Bilety na podróże służbowe (NIE dojazdy do stałego biura)
- Paliwo (45p/mila do 10 000 mil, 25p/mila powyżej)
- Część czynszu/mediów jeśli pracujesz z domu (use of home as office)
- Telefon biznesowy, internet
- Sprzęt biurowy
- Subskrypcje branżowe
- Ubezpieczenie OC zawodowe
- Reklama i marketing
Polskie dochody (foreign income)
Jeśli jesteś rezydentem podatkowym UK (>183 dni w roku), MUSISZ zgłosić dochody z całego świata, w tym z Polski. Dzięki polsko-brytyjskiej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania (1976):
- Dochody opodatkowane w Polsce — zwykle zaliczone na poczet brytyjskiego podatku
- Należy załączyć Foreign Tax Credit (FTC)
- Polskie PIT-37 jako dowód zapłaconego podatku
Koszty
Złożenie Self-Assessment jest BEZPŁATNE. Płacisz tylko należny podatek.
Księgowy (accountant): 200-800 £ rocznie. Warto dla skomplikowanych przypadków (foreign income, multiple businesses).
Najczęstsze błędy
- Niezarejestrowanie się do 5 października — kara 100 £
- Złożenie po 31 stycznia — automatyczna kara 100 £ + odsetki
- Niezgłoszenie polskich dochodów (HMRC ma umowy o wymianie informacji z Polską)
- Mieszanie wydatków osobistych z biznesowymi
- Brak ewidencji wydatków przez 6 lat (wymóg HMRC)
- Nieopłacanie Payment on Account w lipcu
Co jeśli HMRC zarządzi audytu
- Zachowuj wszystkie dokumenty 6 lat
- HMRC ma 12 miesięcy na rozpoczęcie audytu od złożenia rozliczenia (dłużej w razie podejrzenia oszustwa)
- Możesz zatrudnić accountanta na potrzeby audytu (kwalifikacyjny: ACA, ACCA, CTA)
- Bądź współpracujący — kary za niewspółpracę są wyższe niż za błędy w dobrej wierze
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!