Zwrot podatku w UK — HMRC, Self-Assessment, P85, emigracja, jak odzyskać

UK tax system — overview

UK tax year: 6 kwietnia - 5 kwietnia (NIE kalendarzowy).

Income tax stosowany PAYE (Pay As You Earn) — pracodawca odprowadza z każdej pensji.

Tax bands 2024-25 (Anglia, Walia, NI)

Band	Income	Rate
Personal Allowance	£0 - £12 570	0%
Basic rate	£12 571 - £50 270	20%
Higher rate	£50 271 - £125 140	40%
Additional rate	Above £125 140	45%

Scotland ma własne bands.

National Insurance

Dodatkowy podatek:

• Class 1 employee: 8% (£12 570-£50 270), 2% above
• Class 4 self-employed: 6% (£12 570-£50 270), 2% above
• Funduje state pension, healthcare, benefits

Kto może odzyskać nadpłatę

Częste sytuacje

• Pracowałeś tylko część tax year (zacząłeś w listopadzie) — Personal Allowance pełna ale used proporcjonalnie
• Zmieniłeś pracę — emergency tax code applied (BR, OT)
• Wyjechałeś z UK przed 5 kwietnia — Personal Allowance unused
• Multiple jobs — incorrect tax codes
• Self-employed losses
• Work expenses unclaimed (mileage, tools, uniform)
• Emergency tax codes

Emergency tax codes — flagi

• BR: 20% wszystko (no Personal Allowance)
• 0T: 20%/40%/45% bez Personal Allowance
• M1, W1: monthly/weekly basis (no cumulative)
• K codes: prefix K — additional tax due (rare)

Standard tax code: 1257L (Personal Allowance £12 570).

Dokumenty kluczowe

P60

End-of-year statement od employer pokazujące:

• Total earnings dla tax year
• Total tax paid
• Total NIC paid

Wystawiane przez 31 maja (po końcu tax year 5 kwietnia).

P45

Wystawiane gdy odchodzisz od pracodawcy. Pokazuje:

• Income do date
• Tax paid do date
• Tax code

Daje następnemu pracodawcy by setup correct tax. ZACHOWAJ ZAWSZE.

P11D

Pokazuje benefits in kind (private medical, company car). Wystawiane do 6 lipca.

Sposoby odzyskania nadpłaty

Metoda 1: Automatic refund (najprostsza)

HMRC po końcu tax year (kwiecień) sometimes automatically reviewuje:

• Jeśli widzi nadpłatę → wysyła P800 letter
• P800 = "End of Year Tax Reconciliation"
• W liście — jak odzyskać (online, cheque)

Metoda 2: Online via HMRC personal tax account

1. Załóż account na gov.uk/personal-tax-account
2. Verify identity (Government Gateway ID + verification)
3. Sprawdź "your income and tax"
4. Apply o refund jeśli należny
5. Refund: bank transfer 5-10 dni

Metoda 3: Self-Assessment

Required jeśli:

• Self-employed earning £1 000+
• Income > £150 000
• Multiple income sources
• Foreign income
• Rental income
• High Income Child Benefit Charge

Proces:

1. Register na Self-Assessment (jeśli nie zarejestrowany)
2. Otrzymasz UTR (Unique Taxpayer Reference) — 10 cyfr
3. File annually before 31 stycznia (online) lub 31 października (paper) za poprzedni tax year
4. HMRC kalkuluje balance — refund lub due

Metoda 4: P85 (leaving UK)

Jeśli wyjeżdżasz z UK:

• Submit P85 do HMRC
• Form online lub mail
• Załącz P45 (od ostatniej pracy)
• HMRC kalkuluje refund
• Wypłata na UK bank account lub cheque (możliwe overseas)

Metoda 5: Through tax refund company

Firmy specjalizujące w UK tax refunds dla foreign workers (especially polish):

• Pobierają 25-40% fee
• Cała procedura przez nich
• Łatwe ale drogie
• Examples: Taxback.com, RIFT, Tax Refund Now

UWAGA: NIE potrzebujesz ich. Można sam DARMOWO przez HMRC.

Self-Assessment — kiedy musisz

Obowiązek

HMRC wyśle "notice to file" jeśli musisz. Lub sam musisz register jeśli:

• Self-employed (£1k+ income)
• Sole director limited company
• Foreign income
• Rental income
• Investment income > £10k
• High earner (£150k+)
• Capital gains
• Money from trust

Deadlines

• 5 października after end of tax year — register dla self-assessment (jeśli new)
• 31 października — paper return deadline
• 31 stycznia — online return deadline + payment due
• 31 lipca — second payment on account due (jeśli applicable)

Penalties

• £100 dla 1-dniowego late filing
• Daily £10 fines after 3 mc
• 5% tax due after 30 dni
• Plus interest na unpaid tax

Specjalne sytuacje

Pracowałeś tylko 6 mc, potem wróciłeś do PL

Zarobki: £20 000 w 6 mc. Personal Allowance £12 570. Should pay tax tylko on £7 430.

PAYE może liczyć "as if full year" — odprowadzić więcej.

P85 lub Self-Assessment recovers difference.

Multiple part-time jobs

Każdy job może mieć BR tax code (no Personal Allowance) — both deduct 20% wszystko.

Should claim Personal Allowance on highest-paying job — submit Self-Assessment to fix.

Self-employed Polish worker w UK

• Register na Self-Assessment (CIS jeśli construction)
• Pay Income Tax + Class 4 NIC + Class 2 NIC
• Claim allowable expenses (tools, vehicles, materials, accountant)
• £1 000 trading allowance (mała kwota — claim nawet bez Schedule C)

Construction Industry Scheme (CIS)

Wielu polskich budowlanych pracuje pod CIS:

• Contractor deducts 20% (or 30% if not registered)
• You file Self-Assessment to claim refund
• Standardowo ~£3-8k refund

Construction worker fixed term

Tymczasowo w UK na konkretną budowę — często overpay tax.

Polish student pracujący w UK

• Personal Allowance pełna £12 570
• Student loan — sprawdź czy applicable
• Często overpay if part-time work

Allowable expenses (self-employed)

• Travel (business — 45p/mile first 10k, 25p above; lub actual)
• Office costs (rent share, utilities, internet)
• Tools, equipment
• Uniform, protective clothing
• Marketing, website
• Professional fees (accountant, insurance, legal)
• Training (related to existing trade)
• Business meals (limited)

How to get tax history

• Online personal tax account — historia 4 lat
• Phone HMRC: 0300 200 3300
• Request P800 lub P45/P60 z employer

How far back can you claim

4 lata wstecz max (extended in some cases).

Czyli w 2025: można claim back to 2020-21 tax year.

Praktyczne wskazówki

• P60 — keep from every employer
• P45 — keep when leaving job
• P85 — when leaving UK
• Online tax account — najlepsze tool
• UTR — kluczowe dla Self-Assessment
• Don't pay 25-40% to refund companies — robić sam
• 4 lata wstecz max
• Self-Assessment 31 stycznia online deadline
• CIS construction workers — most overpay tax
• Emergency tax codes (BR, OT) — check yours
• Tax refund average £1-3k dla Polish workers
• Personal Allowance £12 570 bez tax
• Cleary keep all docs dla 4 lat