Transfer emerytury Polska ↔ USA — umowa totalizacyjna

Wprowadzenie

Polacy pracujący w USA i PL martwią się utratą lat składkowych. Umowa o zabezpieczeniu społecznym między PL a USA (weszła w życie 1 marca 2009 r.) rozwiązuje problem — pozwala łączyć okresy ubezpieczenia z obu krajów do uzyskania prawa do emerytury.

Co umowa załatwia

• Sumowanie okresów składkowych — lata pracy w PL + lata w USA liczą się razem do progu uprawnień (40 quarters w USA = 10 lat; 25 lat w PL dla mężczyzn, 20 lat dla kobiet)
• Wypłata emerytury z dwóch krajów jednocześnie — każdy kraj liczy proporcjonalnie
• Zapobieganie podwójnym składkom — pracując czasowo (do 5 lat) w drugim kraju nie płacisz tam Social Security/ZUS
• Świadczenia rodzinne — wdowy, sieroty, inwalidzkie

Wymagania do emerytury w USA

• 40 quarters (10 lat) składek do Social Security
• Bez tego — zero emerytury z USA, nawet po 9,9 latach pracy
• Z umową totalizacyjną: wystarczy 6 quarters (1,5 roku) w USA + reszta z PL żeby otrzymać amerykańską emeryturę proporcjonalną do lat w USA
• Wiek emerytalny USA: 67 lat (pełna emerytura); od 62 lat z redukcją

Wymagania do emerytury w PL

• Wiek: kobieta 60, mężczyzna 65
• Okres składkowy: kobieta 20 lat, mężczyzna 25 lat
• Z umową: można sumować z latami w USA, ale ZUS sprawdzi też minimum 1 rok w PL

Jak działa wypłata proporcjonalna

Każdy kraj liczy emeryturę dwoma metodami i wybiera korzystniejszą:

• Krajowa — gdyby wystarczyły lata krajowe
• Z umową — pełna emerytura na podstawie wszystkich lat (PL+USA), pomnożona przez ułamek lat krajowych / wszystkich

Przykład: 15 lat PL + 15 lat USA = 30 lat ogółem. PL liczy emeryturę dla 30 lat i mnoży przez 15/30 = 50%. USA robi to samo.

Procedura — emerytura w USA (mieszkasz w PL)

1. Złóż wniosek w ZUS (jeśli mieszkasz w PL) — ZUS przekaże do SSA
2. Formularz: USA-PL 1 + zaświadczenia z polskich pracodawców (zaświadczenie RP-7, świadectwa pracy)
3. Dokumenty: paszport, akt urodzenia z apostille, SSN card, polski dowód
4. ZUS przesyła do amerykańskiego SSA (US-PL 1A)
5. Proces: 6-18 miesięcy
6. Decyzja w obu krajach

Procedura — emerytura w PL (mieszkasz w USA)

1. Złóż wniosek w SSA (najbliższe biuro w USA) lub przez konsulat RP
2. SSA przesyła do ZUS
3. Formularze PL-US lub e-konsulat
4. Wypłata emerytury polskiej na konto w USA możliwa (bez dodatkowych opłat)

Wypłata na konto zagraniczne

• SSA wypłaca w USD na polskie konto — bezpłatnie, przelew co miesiąc
• ZUS wypłaca w PLN na amerykańskie konto — przelew zagraniczny (40-80 zł/miesiąc opłaty); lepiej zakładać polskie konto i Wise'em
• Polski konto bankowe można otworzyć w czasie wizyty w PL

Podatki od emerytury USA dla rezydenta PL

• Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania PL-USA (1974)
• Emerytura SSA wypłacana rezydentowi PL — opodatkowana TYLKO w PL (zwykle), nie w USA
• Wniosek W-8BEN do SSA — żeby USA nie potrącało withholding
• W PL: zaliczka 12-32% PIT (tabela skalowa lub zaliczka 17%)
• Konsultacja z polskim doradcą podatkowym wskazana

Podatki od emerytury PL dla rezydenta USA

• Emerytura ZUS dla rezydenta USA — opodatkowana w USA
• W PL: zwolnienie z polskiego PIT (umowa)
• Wpisanie do US tax return (Form 1040): "Foreign income" lub "Pension"
• Konsultacja z amerykańskim CPA

Roth IRA vs polska emerytura

Patrz 401(k) vs IRA — kombinacja amerykańskiej + polskiej emerytury daje stabilny dochód. Wielu Polonusów łączy SSA + ZUS + 401k + Roth IRA = 4 strumienie.

Świadczenia wdowy/wdowca

• Vdowa po pracowniku, który zmarł, dostaje proporcjonalne świadczenia
• SSA: 71-100% benefits zmarłego (zależnie od wieku)
• ZUS: renta rodzinna 85% emerytury
• Patrz jak zgłosić zgon do ZUS

Najczęstsze błędy

• Niezgłoszenie wniosku przed 67 r.ż. — opóźnienia w wypłatach
• Niezachowanie świadectw pracy z PL — trudne udowodnienie okresów
• Niepłacenie składek "self-employed" w USA — uwzględniaj na 1099-NEC
• Cash work przez lata bez SSN — utrata Social Security
• Wcześniejsze pobieranie SSA przy 62 latach gdy planuje się pracować — kara 1 USD odjęte za każde 2 USD nad limitem (22 320 USD/rok 2024)
• Brak wniosku Medicare (Part B) przy 65 r.ż. — kara podwyższająca składkę na całe życie